SlaapGerust
Ook een hoofd dat nog druk is,
kan slapen.
Je kind ligt in bed.
De dag is voorbij, het slaapritueel werd vakkundig doorlopen: Tanden gepoetst, pyjama aan, verhaal gelezen, even gebabbeld en dan is het tijd voor het 'echte' werk: Slaapwel, licht uit en deur toe.
En nét dan lijkt dat hoofd te denken: aha, eindelijk tijd!
De ene gedachte na de andere wordt afgevuurd:
Er wordt gedacht aan morgen, iets wat vandaag gebeurde komt opnieuw voorbij, een gesprek van vorige week wordt nog eens herhaald en om half elf ’s avonds wordt er plots een wereldprobleem voorgeschoteld dat eigenlijk helemaal niet opgelost hoeft te worden.
Waarschijnlijk herken je dit bij je kind en heel misschien zelfs bij jezelf.
De oplossing lijkt logisch: eerst dat hoofd rustig krijgen.
Maar wat als dat niet hoeft?
SlaapGerust leert kinderen, jongeren én hun begeleiders dat slaap niet hoeft te wachten tot het stil is in je hoofd.
Herken je dit?
Je weet dat je kind moe is en je hebt er alles aan gedaan om de avond rustig af te sluiten.
Toch hoor je niet veel later opnieuw die deur opengaan.
Er moet nog iets verteld worden, er schiet plots een vraag te binnen of er is iets waar je kind zich zorgen over maakt.
Dus doe je wat elke ouder doet: je probeert te helpen: je luistert, stelt gerust, zoekt mee naar een oplossing of probeert duidelijk te maken dat wat nu zo groot voelt morgen waarschijnlijk alweer anders zal zijn.
Misschien stel je voor om rustig te ademen, aan iets leuks te denken of gewoon te proberen om niet meer te piekeren. Soms helpt dat en wordt het stil. Soms begint een tijdje later gewoon het volgende rondje.
En voor je het weet, ben je samen behoorlijk hard aan het werk om de slaap voor elkaar te krijgen.
Niet omdat je iets verkeerd doet, maar omdat het zo logisch lijkt: als al die gedachten, spanning en onrust het slapen in de weg zitten, moeten we daar eerst iets aan doen.
Eerst rust in dat hoofd, dan kan de slaap komen.
Precies die vanzelfsprekende gedachte wil ik met SlaapGerust van een andere kant bekijken.
Want wat als je kind niet hoeft te wachten op een leeg hoofd, het perfecte rustige gevoel of de juiste gedachte om te kunnen slapen?
Wat als het kan leren dat al die drukte er mag zijn, terwijl de slaap ondertussen gewoon dichterbij komt?
Waarom het dikwijls anders loopt dan je hoopt
Overdag is je kind bezig met school, vrienden, hobby’s, afspraken en alles wat er ondertussen nog op hem of haar afkomt.
Er is voortdurend iets te doen, te zien, te horen of op te lossen.
Gedachten zijn er dan natuurlijk ook, maar ze krijgen lang niet allemaal evenveel aandacht.
En dan wordt het avond.
De boekentas staat aan de kant, de gsm gaat weg, het licht gaat uit en plots valt een groot deel van die afleiding weg. Niet zo vreemd dus dat gedachten die overdag nauwelijks werden opgemerkt, ineens veel luider lijken. Net op dat moment willen we graag dat het rustig wordt.
Want morgen is er weer school, iedereen heeft slaap nodig en je weet ondertussen maar al te goed wat er gebeurt wanneer je kind ’s morgens doodmoe moet opstaan.
Dus proberen we die rust een handje te helpen: nog even praten, geruststellen, een ademhalingsoefening, ontspannende muziek, iets opschrijven, aan iets fijns denken…
Op zich is daar helemaal niets mis mee.
Veel van die dingen kunnen zelfs heel prettig en helpend zijn, zelfzorg is goed om al jong te leren.
Het wordt lastiger wanneer je kind stilaan gaat geloven dat er eerst iets moet veranderen voor het kan slapen: minder denken, rustiger worden, de zorgen oplossen… en dan pas kan de slaap komen.
Want hoe harder je probeert om niet te denken, hoe luider je gedachten in je hoofd klinken.
Hoe meer je controleert of je al ontspannen bent, hoe duidelijker je voelt waar er nog spanning zit. En hoe belangrijker het wordt om snel in slaap te vallen, hoe vervelender ieder kwartier wakker zijn begint te voelen.
Zo kan iets wat bedoeld was om te helpen ongemerkt een extra opdracht worden aan het einde van de dag.
Met SlaapGerust draaien we dat niet om door nóg een betere manier te zoeken om het hoofd stil te krijgen.
We onderzoeken wat er gebeurt wanneer gedachten nog aanwezig mogen zijn, je lichaam niet perfect ontspannen hoeft te voelen en slaap niet iets wordt waar je hard voor moet werken.
Want misschien hoeft je kind niet eerst helemaal klaar te zijn voor de slaap.
Slaap mag komen terwijl er nog van alles gaande is.
Wanneer ben jij eigenlijk klaar voor de nacht?
Het lijkt een eenvoudige vraag.
Toch staan de meeste mensen er nooit bij stil.
Misschien herken je het ook bij jezelf: je kruipt moe in bed, maar dat betekent nog niet dat jij meteen klaar bent om te slapen.
Je hoofd neemt zonder problemen de boodschappenlijst, dat ene gesprek, de planning voor morgen en een paar zorgen mee onder de dekens.
En toch verwachten we van kinderen dat de overgang veel sneller gaat: het slaapritueel is afgerond, het licht gaat uit en nu is het tijd om te slapen...
Maar een hoofd werkt niet als een lichtschakelaar.
Wat overdag gebeurde, verdwijnt niet omdat de pyjama aan is.
Die toets van morgen wordt niet minder spannend omdat het bedtijd is. En die ruzie op de speelplaats kan gerust opnieuw opduiken wanneer er eindelijk niets anders meer om aandacht vraagt.
Dat betekent niet dat je al die gedachten eerst moet wegwerken voor je kind kan slapen. Integendeel: precies daar wil SlaapGerust iets anders voorstellen:
Niet hoe je ervoor zorgt dat je kind helemaal rustig, ontspannen en gedachteloos aan de nacht begint, maar hoe het kan leren omgaan met wat er nog is wanneer de dag stopt.
Want klaar zijn voor de nacht hoeft niet hetzelfde te betekenen als klaar zijn met denken.
Een ander begin van de nacht
Een kind dat ’s avonds veel denkt, hoeft niet te leren hoe het zijn hoofd stil krijgt.
Het heeft veel meer aan vaardigheden waarmee het kan omgaan met een hoofd dat nog níét stil is.
Dat is een belangrijk uitgangspunt van SlaapGerust.
In mijn werk met kinderen en jongeren zie ik hoe 'snel slapen' iets wordt waar hard voor gewerkt wordt. Er wordt gerustgesteld, gepraat, ontspannen, geademd, afgeleid en gezocht naar helpende gedachten. Daar is op zich écht niets mis mee. Het probleem ontstaat wanneer een kind gaat geloven: als ik dit niet doe of als die voorwaarden niet voldaan zijn, kan ik niet slapen.
Daarom vertrek ik in SlaapGerust vanuit iets anders.
Je kind leert eerst begrijpen wat er gebeurt wanneer de dag stopt, maar het hoofd nog doorgaat. Het leert opmerken waar de aandacht naartoe gaat en hoe het die weer kan terugbrengen.
Het leert gedachten herkennen voor wat ze zijn.
En het ontdekt wat er verandert als slapen niet langer iets is wat het zelf voor elkaar moet krijgen.
Dat is ook waarom SlaapGerust géén nieuw avondritueel wordt met vier stappen die je iedere avond netjes moet doorlopen. De vaardigheden worden aangeleerd en geoefend,
maar het doel is juist dat je kind ze uiteindelijk steeds minder bewust nodig heeft.
Ook jij krijgt daarin een belangrijke rol. Niet als degene die de slaap moet bewaken of het piekerende hoofd moet oplossen, maar als begeleider die begrijpt wat er gebeurt
en weet wanneer helpen zinvol is en wanneer je beter wat ruimte laat.
We gaan dus niet op zoek naar de perfecte rustige avond.
We leren je kind dat slapen ook mogelijk is op avonden waarop het hoofd nog druk is.
Welcome visitors to your site with a short, engaging introduction. Double click to edit and add your own text.
Ik zocht lang naar de uitknop van mijn hoofd
Ik weet hoe frustrerend het is wanneer je moe genoeg bent om te slapen en je hoofd duidelijk andere plannen heeft.
Jarenlang probeerde ik daar iets aan te doen.
Ik zocht naar manieren om rustiger te worden, minder te denken en makkelijker in slaap te vallen. Ademhaling, ontspanning, mediteren, schrijven… ik heb heel wat geprobeerd en sommige dingen hielpen me echt, sommige dingen hielpen even en andere helemaal niet.
Achter al dat proberen zat jarenlang dezelfde overtuiging:
eerst moet die drukte in mijn hoofd weg en dan kan ik slapen.
Tot ik me begon af te vragen of precies dát niet een deel van het probleem was.
Niet de gedachten zelf, maar de strijd ermee.
Het voortdurend controleren of ik al rustig genoeg was. Het idee dat ik nog iets moest doen, oplossen of veranderen voor ik klaar was om te slapen.
Vanuit mijn opleidingen in ACT, mijn kennis over hoe ons brein werkt en vooral mijn jarenlange werk met kinderen en jongeren begon ik daar steeds anders naar te kijken.
Ook in #deCaravan zag ik hoe snel 'een druk hoofd' iets wordt dat opgelost moet worden: door het kind zelf én door de ouder die natuurlijk wil helpen.
Daaruit groeide SlaapGerust.
Niet vanuit de vraag: hoe krijgen we dat hoofd eindelijk stil?
Wel vanuit een veel interessantere vraag:
Wat heeft een kind nodig om te kunnen slapen, óók wanneer het hoofd nog druk is?
Wat je kind in SlaapGerust leert
SlaapGerust wordt een leerroute voor kinderen en jongeren die merken dat hun hoofd
vooral ’s avonds nog overuren draait én voor de volwassenen die hen daarbij begeleiden.
Je kind leert begrijpen waarom het hoofd net op dat stille moment nog zoveel te vertellen heeft en waarom dat op zichzelf geen probleem hoeft te zijn. Het ontdekt hoe je een dag kunt afsluiten zonder alles opgelost te hebben, hoe je je aandacht terugvindt wanneer gedachten ermee aan de haal gaan en hoe je gedachten kunt opmerken zonder ieder verhaal verder te moeten volgen.
Maar misschien nog belangrijker:
je kind ontdekt dat het de slaap niet zelf hoeft te maken.
Dat wakker zijn niet betekent dat er iets misgaat.
Dat een drukke avond geen mislukte avond is.
En dat slapen niet pas kan beginnen wanneer alle gedachten weg zijn, het lichaam volledig ontspannen is en alles precies goed voelt.
Als ouder leer je ondertussen hoe je daarin kunt begeleiden zonder iedere avond opnieuw het piekeren te moeten oplossen of verantwoordelijk te worden voor het slapen zelf.
SlaapGerust bouwt die vaardigheden stap voor stap op.
Niet zodat er straks een nóg uitgebreider slaapritueel naast de tandenborstel komt te liggen, maar juist met de bedoeling dat je kind uiteindelijk steeds minder nodig heeft.
SlaapGerust komt eraan
De eerste ronde van SlaapGerust gaat binnenkort van start.
Op dit moment werk ik de leerroute verder uit en neem ik je graag al mee achter de schermen.
Wie op de wachtlijst staat, hoort als eerste wanneer SlaapGerust echt begint en krijgt als eerste de mogelijkheid om in te stappen. Natuurlijk aan een voordeeltarief.
Je inschrijving is vrijblijvend. Je krijgt van mij mails over SlaapGerust en hoort als eerste wanneer de deuren opengaan. Uitschrijven kan natuurlijk altijd.
“Maar we hebben al zoveel geprobeerd…”
De kans is groot dat jullie al een slaapritueel hebben.
Een ademhalingsoefening. Rustgevende muziek. Een verzwaringsdeken. Een schriftje naast het bed. Een meditatie.
Of een hele verzameling goedbedoelde tips waarvan sommige best fijn werken.
Die hoeven niet allemaal de deur uit.
SlaapGerust vertrekt niet vanuit het idee dat wat jullie tot nu toe deden fout was.
Het kijkt vooral naar welke betekenis die hulpmiddelen hebben gekregen.
Is iets prettig en helpt het om de avond af te ronden? Prima.
Is het iets geworden waarvan je kind denkt: zonder dit kan ik niet slapen?
Dan wordt het interessant om daar eens anders naar te kijken.
Het doel is dus niet om alles wat werkt af te pakken.
Het doel is dat je kind steeds minder het gevoel krijgt dat er eerst van alles moet gebeuren vóór slaap mogelijk is.